Aprendendo a ler

PombasRELATO2

A tarde era longa, averdazada polos abrollos da milleira. Helena botara as horas debuxando nas serraduras ciscadas polo chan da cociña. Gustáballe o recendo daquel po seco, que traían á casa en sacos para que zugasen a humidade dos pisos despois de fregalos. Gustáballe sentar no chan da cociña, aspirando o ulido das serraduras e da lixivia mentres debuxaba cos dedos. Debuxaba casas co fume saíndo das chemineas; debuxaba paxaros e inventaba contos que lle contaba á súa nai ata que ela, farta de vela revoar arredor súa, a obrigaba a calar e Helena liscaba onda o avó. Esa tarde a nai andaba a amasar unha empanada para o xantar do día seguinte. Unha empanada de pichóns. O avó entrou na cociña e díxolle á nena:
-Ven canda min. Vouche ensinar unha lección de ser maior.

Sempre que o avó lle quería ensinar algunha cousa nova poñíase nerviosa, agustiábase. Unha vez pediulle que lle ensinase a ler e el respondeulle que antes de ler as palabras tiña que ler nos debuxos e, antes, nas persoas e nas cousas. O avó colleuna da man e saíron da casa.

Atravesaron a horta esquivando as claudias que lles batían na cara e zafaron galiñas e abellas. Sentouna no mazadoiro e el, cargando un cesto de vimbio, entrou no pombal. Saíu rodeado de plumas e de pombas enfadadas. Helena debuxaba na terra cun pau unha liña de fume, un comanche, un submarino. O avó sentou onda ela co cesto cheo de pichóns e deulle un. Non paraba de piar. Preguntou se tería frío pero o avó díxolle que o que tiña era medo, que lle pasaba o mesmo que a ela cando estaba asustada: latexáballe o corazón tan forte que se escoitaba máis que as badaladas do reloxo de parede do corredor.

Pediulle que lle prestase atención. Colleu un pombiño nas mans e retorceulle o pescozo. Foi moi doado e moi rápido: o pichón deixou de piar e o avó pousouno no cesto, coa cabeza caída cara a un lado. Volveu facelo con outro: a modiño, xiroulle o pescozo coa man dereita até que quedou mol e calado e púxollo a Helena nos xeonllos, sobre o vestido lixado aínda de serraduras. Deulle un e pediulle que lle revirase a cabeza até sentir un estalo como cando tronzaba un garabullo, pero non puido facelo por moito que pensase en canto lle gustaba a empanada de pichóns que facía a nai, en como mordía os diminutos ósos e en como rebuscaba a carne no amoado.

Non lle gustou a lección de ser maior que lle deu o avó esa tarde, quizais porque leu o medo, letra a letra, nos latexos dun corazón. No podrecer das claudias, ciscadas polo chan e amarelas como a nostalxia, leu a fugacidade dos momentos felices.


Texto e fotografía: Anxos Sumai.
“Lección de lectura”, Guía dos libros novos, sección Hemifestio Oeste (2003)
Fotografía: Pombas, praza Durbar (Kathmandú, Nepal), xaneiro de 2007.